İçindekiler
İdari yargıda dava açma süreleri kısadır ve hak düşürücü niteliktedir. Süresinde açılmayan dava, işlemin hukuka aykırı olup olmadığı incelenmeksizin reddedilir. Bu nedenle bir idari işlemle karşılaşıldığında ilk yapılması gereken, sürenin ne zaman başladığını ve ne zaman sona ereceğini belirlemektir.
Genel kural: 60 gün
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 7. maddesine göre, özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hallerde dava açma süresi Danıştay ve idare mahkemelerinde altmış gün, vergi mahkemelerinde otuz gündür.
Süre ne zaman başlar?
- Bireysel işlemlerde süre, işlemin yazılı olarak ilgiliye bildirildiği (tebliğ edildiği) tarihi izleyen günden başlar.
- İlanı gereken düzenleyici işlemlerde süre, ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar.
- Düzenleyici işlemin uygulanması üzerine, hem düzenleyici işleme hem de uygulama işlemine karşı birlikte dava açılabilir.
Üst makama başvuru süreyi durdurur
İYUK'un 11. maddesi uyarınca, ilgililer dava açma süresi içinde işlemin kaldırılmasını, geri alınmasını, değiştirilmesini veya yeni bir işlem yapılmasını üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan isteyebilir. Bu başvuru, işlemekte olan dava açma süresini durdurur.
Başvurunun reddi veya kanunda öngörülen süre içinde cevap verilmemesi halinde, dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvuru tarihine kadar geçen süre de hesaba katılır. Bu hesaplamanın hatalı yapılması, uygulamada sık karşılaşılan hak kayıplarından biridir.
İstisna: İvedi yargılama usulü
İYUK'un 20/A maddesinde sayılan bazı uyuşmazlıklarda, örneğin ihale işlemleri, acele kamulaştırma işlemleri ve çevresel etki değerlendirmesine ilişkin kararlarda, dava açma süresi otuz gündür. Bu davalarda yargılama da kısaltılmış sürelerle yürütülür.
Tam yargı davalarında süre
İdari eylemlerden doğan zararlar için, zararın öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurulması gerekir. Başvurunun reddi veya cevapsız bırakılması üzerine tam yargı davası açılabilir.
Yürütmenin durdurulması
Dava açılması, kural olarak idari işlemin uygulanmasını durdurmaz. Ancak işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması koşullarının birlikte gerçekleşmesi halinde, mahkemeden yürütmenin durdurulmasına karar verilmesi istenebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut uyuşmazlıklarda bir avukattan hukuki destek alınması önerilir.
